Waarom het uitmaakt welke muis je hebt
- Spitsmuizen zijn geen knaagdieren. Het zijn insecteneters, familie van de egel en de mol. Ze knagen niet aan voorraden of kabels en eten geen lokaas op graanbasis.
- Bosmuis en veldmuis zijn wel knaagdieren, maar leven van nature buiten. Ze komen vooral binnen als het buiten kouder wordt of als er voedsel te halen is.
- De wet maakt onderscheid. Bosmuis, veldmuis en huisspitsmuis mogen in en op gebouwen en het bijbehorende erf worden gevangen. Andere spitsmuissoorten zijn beschermd; die mag je niet zomaar vangen of doden.
De spitsmuis herkennen
De spitsmuis die je in en rond huizen het vaakst ziet, is de huisspitsmuis.
- Lange, spitse, slurfachtige snuit
- Zeer kleine oogjes, kleine oren die vaak plat tegen de vacht liggen en een staart van ongeveer de halve lichaamslengte
- Zachte vacht: rossig bruingrijs op de rug, lichter grijs aan de onderkant
- Sterke muskusgeur; katten vangen spitsmuizen wel, maar eten ze meestal niet op
Spitsmuizen eten insecten, spinnen en pissebedden. Binnen vind je ze vaak in schuren, bijkeukens, garages en kruipruimtes. Een dode spitsmuis op de mat is meestal door de kat binnengebracht.
De bosmuis herkennen
- Grote oren en grote, uitpuilende zwarte ogen
- Lange staart, ongeveer even lang als het lichaam of langer
- Geelbruine rug, scherp afgetekend tegen een witte buik
- Beweegt snel en springerig
De bosmuis leeft in tuinen, heggen en bosranden. In de herfst zoekt hij beschutting in schuren, zolders, spouwmuren en kruipruimtes. Bosmuizen leggen voorraadjes aan van zaden, noten en vogelvoer. Vind je zo'n voorraadje op een verborgen plek, dan wijst dat vaak op een bosmuis.
De veldmuis herkennen
- Stompe, ronde snuit
- Kleine oogjes en kleine oren die half in de vacht verdwijnen
- Korte, behaarde staart
- Gedrongen lichaam met grijsbruine vacht
De veldmuis is een woelmuis van graslanden en weilanden. Hij leeft in gangen in de grond. In woningen is hij zeldzaam; je komt hem eerder tegen in schuren, stallen en tuinen die aan weiland grenzen. In de volksmond wordt elke muis in de tuin een veldmuis genoemd, terwijl het meestal een bosmuis is.
Verschil met de huismuis in één oogopslag
| Kenmerk | Huismuis | Bosmuis | Veldmuis | Spitsmuis |
|---|---|---|---|---|
| Diergroep | Knaagdier | Knaagdier | Knaagdier | Insecteneter |
| Snuit | Spits | Spits | Stomp en rond | Lang en slurfachtig |
| Ogen en oren | Middelgroot | Groot | Klein | Zeer klein |
| Staart | Ongeveer lichaamslengte | Lichaamslengte of langer | Kort en behaard | Ongeveer half zo lang als het lichaam |
| Vacht | Egaal grijsbruin | Geelbruin met witte buik | Grijsbruin | Rossig bruingrijs |
| Typische plek | Overal in huis | Schuur, zolder, spouwmuur | Weiland, schuur, tuin | Schuur, bijkeuken, kruipruimte |
| Knaagschade | Ja | Ja | Ja | Nee |
Twijfel je? Maak een foto of bewaar een paar keutels. Daarmee kan Rimdo de soort vaak al vaststellen.
Zo pakt Rimdo het aan
Rimdo werkt volgens de stappen van Integrated Pest Management (IPM) en altijd volgens de geldende wet- en regelgeving:
- Inspectie en determinatieRimdo stelt vast welke soort het is, hoeveel dieren er zijn en waar ze binnenkomen.
- Risico's in kaartRimdo kijkt naar schade, hygiëne en de wettelijke status van de soort.
- Voedsel en schuilplaatsen weghalenDenk aan vogelvoer, dierenvoer en zaden in de schuur, en rommelhoeken bij de gevel.
- WeringKleine openingen worden gedicht met staalwol. Bij grotere openingen krijg je advies over wat er bouwkundig nodig is.
- Vangen, alleen waar het magBosmuis, veldmuis en huisspitsmuis in of op het gebouw worden bij voorkeur altijd gevangen, met toegestane vallen. Een gevangen muis wordt weggehaald. Een muis die door gif sterft, gaat vaak dood op een onbereikbare plek, zoals onder de vloer of in de spouwmuur, en dat geeft stankoverlast zolang het dier vergaat. Rimdo zet bij deze soorten geen rodenticiden in. Bij beschermde spitsmuissoorten blijft het bij wering en habitatmaatregelen.
Veelgestelde vragen
Is een spitsmuis een muis?
Nee. Een spitsmuis is een insecteneter en geen knaagdier. Hij is meer verwant aan de egel en de mol dan aan de huismuis.
Mag ik een spitsmuis in huis vangen of doden?
De huisspitsmuis mag in en op gebouwen en het bijbehorende erf worden gevangen. Andere spitsmuissoorten zijn beschermd en mag je niet zomaar vangen of doden. Omdat de soorten lastig uit elkaar te houden zijn, laat je de determinatie het beste aan een vakman over.
Mag een bosmuis of veldmuis in huis bestreden worden?
Ja. In of op gebouwen en het bijbehorende erf mogen de bosmuis en de veldmuis worden gevangen. Buiten die plekken zijn ze beschermd; daar is toestemming van de provincie nodig.
Waarom komen bosmuizen in het najaar naar binnen?
Als het buiten kouder wordt en er minder voedsel is, zoeken bosmuizen beschutting in schuren, zolders, spouwmuren en kruipruimtes. Vogelvoer en opgeslagen zaden trekken ze extra aan.
Werkt muizengif tegen spitsmuizen?
Nee. Spitsmuizen eten insecten en geen lokaas op graanbasis. Wering en het weghalen van schuilplaatsen zijn bij spitsmuizen de juiste aanpak.
Hoe zie ik of ik een huismuis of een bosmuis heb?
Een bosmuis heeft opvallend grote oren en ogen, een lange staart en een geelbruine rug met een witte buik. Een huismuis is egaal grijsbruin met kleinere ogen. Met een foto kan Rimdo de soort vaak al vaststellen.